Liggend rekenen, zijn we daar klaar voor?

Geplaatst op 9 juli 2021 door breedveld

Op de Oscar Romeroschool in Rotterdam ervaren leerkrachten en leerlingen inmiddels alweer zo’n twee jaar de voordelen van het flexibel indelen van ruimtes. De in een cirkel aan het leerplein gesitueerde klaslokalen zijn door middel van grote schuifwanden twee aan twee met elkaar verbonden. Het maakt coöperatief en vooral ook anders leren gemakkelijker dan ooit.

Een mooi onderwerp om met projectmanager vastgoed van RVKO Ewald Tijhaar en schooldirecteur Peter Koedood door te praten. Ewald: “Het werkgebied van RVKO loopt van Spijkenisse, Berkel en Rodenrijs, Nieuwekerk aan den IJssel tot aan Hoek van Holland. Alles bij elkaar zijn we verantwoordelijk voor 67 scholen op 90 locaties. Een aardige portefeuille met een diversiteit aan panden. Het pand van de Oscar Romeroschool is een ruim opgezette school, met ruime leerpleinen en lokalen van maar liefst 55 m2. De ideale situatie voor het toepassen van mobiele wandsystemen. En dat was gezien de gewijzigde visie op het onderwijs ook precies waar de school behoefte aan had.”

Koppelen van groepen

“Wanneer je naar een praktische oplossing voor het koppelen van ruimtes zoekt, kom je al snel bij schuif-, vouw- en paneelwanden uit. We hebben in 2019 gekozen voor de toepassing van acht schuifwanden van BREEDVELD en daar wordt tot op de dag van vandaag met veel plezier gebruik van gemaakt. Leer krachten openen de wanden wanneer het koppelen  van groepen gewenst is. Ze schuiven de wand open,  formuleren de opdracht en laten de groepen samen werken. Het gebeurt regelmatig dat een niet bezet lokaal tijdelijk gebruikt wordt door een deel van de  naastgelegen groep, bijvoorbeeld voor projectmatig  werken. Daarnaast kampen we, net als veel scholen,  zo nu en dan met formatieproblematiek, zeker in  deze coronapandemie. Dankzij de flexibiliteit van  onze lesruimtes is onderbezetting redelijk goed op  te vangen. Nee, het wordt nooit ideaal, maar door  de schuifwand te openen en een onderwijsassistent  te betrekken, hoeven we geen kinderen naar huis te  sturen.”

Niet in beton gegoten

Waar de meeste scholen onder-, midden- en boven bouw aan elkaar koppelen, kiest de Oscar Romero school ook voor andere combinaties. “Er zijn natuurlijk praktische en organisatorische redenen om de  verschillende bouwen te scheden, maar het kan ook  anders. Je zult verbaasd zijn hoe leuk kinderen van  de onderbouw het vinden om door de schooloudsten  te worden meegenomen. En er zijn natuurlijk ook  didactische redenen om de boel eens door elkaar te  husselen. De schuifwanden tussen onze lokalen maken allerlei samenwerkingsvormen mogelijk.”

Hoe zit het met de toegevoegde waarde in een traditionele gangenschool?

De Oscar Romeroschool is een ruim opgezette school  die voor een diversiteit aan leervormen kiest. De  vraag is of mobiele wandsystemen ook van toege voegde waarde zijn in een traditionele gangenschool?  Ewald Tijhaar onderzocht het. “We hebben in een  testfase zowel een schuif- als een vouwwand toege past op een van onze traditioneel gebouwde scholen.  We hebben de verschillen tussen deze wanden getest.  We hebben gekeken naar kosten, de mate waarin de  toepassing van een wand ruimte kost, de eenvoud van het openen en sluiten en onder meer de opbergwijze van een openstaande wand. Los van  deze praktische zaken was de belangrijkste conclusie  dat het succes van het koppelen van lokalen valt of  staat met hoe de leerkracht ermee omgaat. Als de  leerkracht de meerwaarde van dit middel niet ziet,  gaat het absoluut niet werken. Daarnaast heeft het  succes ook te maken met de aanwezigheid van alter natieve leerplekken. Deze plekken zorgen ervoor dat  je een deel van de groep elders kunt laten werken wat  de samenwerking tussen de overgebleven kinderen  in de twee gekoppelde lokalen vergemakkelijkt. We  werken regelmatig met het team van BREEDVELD.  Een aantal van onze scholen is inmiddels verrijkt met  hun producten. En hoewel de wanden zonder uitzondering voldoen, blijkt montage altijd een kwestie van maatwerk. Om aan de eis van 45 dB te voldoen, moet  namelijk echt alles kloppen. Gelukkig komen we daar  altijd uit, zodat de deuren netjes afgesteld zijn en  perfect wegrollen en afsluiten.”

Andere behoeften

“Toevallig dat ik je uitgerekend nu spreek, want van middag hebben we weer een teamontmoeting over  de ambities van de school,” vertelt Peter Koedood; “Je  ziet op de meeste scholen nog steeds klassieke klaslo kalen gevuld met kinderen die allemaal zitten en naar  hetzelfde punt – meestal het smartboard – kijken.  Maar heel kort door de bocht: als je 25 kinderen bij  elkaar in een kleine ruimte propt, dan vraag je toch  gewoon om problemen? Hoe en waar een kind het  beste leert, dáár zou het over moeten gaan. Is dat in  een traditioneel klaslokaal? Is dat in een grote ruimte?  In een kleine? Is dat liggend op de vloer? Wat het las tig maakt, is dat niet iedere leerling dezelfde behoefte  heeft. Daarom is het de kunst om een ruimte zo  flexibel mogelijk te maken en verder te kijken dan het  ouderwetse klaslokaal. Dat is ons met de keuze voor  BREEDVELD schuifwanden heel goed gelukt.” 

Educatieve Alzheimer

“Eigenlijk zijn we allemaal verkeerd geprogram meerd”, vertelt Peter verder, “we hebben allemaal in  zo’n ouderwetse klas onderwijs gevolgd. Op de basis school, op de middelbare school en wij hebben het  op de pabo nog eens dunnetjes overgedaan. Het is  voor leerkrachten dus volkomen normaal om in zo’n omgeving les te geven.” Peter verwijst naar de uit spraken van Sjef Drummen, de onderwijskunstenaar  die beweert dat we in het Nederlandse onderwijs last  hebben van educatieve alzheimer, als gevolg van mayonaise in ons brein. “We zijn gewend het op een be paalde manier te doen en doen het daarom dus ook  zo. Zelfs op onze school waar we met grote lokalen,  mobiele wanden en leerpleinen ook ánder onderwijs  kunnen bieden, worden veel lessen nog op de ouder wetse manier gegeven. De zoektocht naar beter, daar  zitten we volop in. We hebben de mogelijkheden, nu  moeten we ze nog gebruiken. Na de eerste fase van  de verbouwing zijn groep 4 en groep 8 naast elkaar  gesitueerd. Toen fase twee gereed was, verwachtte ik  dat groep 4 zou verhuizen naar de onderbouw. Ik ben  dus zelf – met alle openheid die ik heb richting anders lesgeven – blijkbaar net zo geconditioneerd als veel  van mijn collega’s. Maar we gaan ervoor. We zetten  vanmiddag weer een klein stapje richting anders en  vooral richting beter.”  

Schooldomein, juli 2021